Nowy raport: Asystenci Edukacji Romskiej w Polsce – diagnoza potrzeb, wyzwań i rekomendacji
Fundacja Jaw Dikh opublikowała raport „Asystenci edukacji romskiej w Polsce. Diagnoza potrzeb, wyzwań i rekomendacje dla systemu”, opracowany pod redakcją dr Elżbiety Mirgi-Wójtowicz. Publikacja stanowi pierwszą tak całościową diagnozę sytuacji zawodowej Asystentów Edukacji Romskiej (AER) w Polsce – kluczowej grupy wspierającej edukację włączającą dzieci romskich.
O raporcie
Raport powstał na podstawie badań ankietowych i wywiadów pogłębionych z AER z różnych regionów Polski. Łączy analizę ilościową i jakościową, pokazując zarówno dane o warunkach pracy, jak i osobiste doświadczenia asystentek i asystentów – ich motywację, poczucie misji, ale też frustrację związaną z brakiem stabilności zatrudnienia i uznania instytucjonalnego.
Publikacja została przygotowana przez Fundację Jaw Dikh we współpracy z Centralną Radą Romów w Polsce oraz Fundacją Dom na Pograniczu.
Co zawiera raport?
W raporcie znajdują się m.in.:
- charakterystyka pracy AER w Polsce i opis ich roli w systemie edukacji;
- analiza głównych wyzwań: niestabilne formy zatrudnienia, niskie wynagrodzenia, ograniczony dostęp do szkoleń i ścieżek awansu;
- opis wpływu pandemii COVID-19 oraz napływu romskich uchodźców z Ukrainy po 2022 roku na zakres zadań AER;
- wyniki badań jakościowych – głosy samych asystentek i asystentów o poczuciu misji, wypaleniu, braku perspektyw, ale też o sukcesach w pracy z dziećmi i rodzinami;
- konkretne rekomendacje systemowe dotyczące m.in. uznania AER za pracowników pedagogicznych, stałego finansowania etatów z budżetu państwa, stworzenia systemu szkoleń, certyfikacji i superwizji oraz wzmocnienia roli AER w politykach edukacyjnych.
Raport adresowany jest do instytucji oświatowych, samorządów, ministerstw, organizacji romskich i pozarządowych oraz wszystkich osób zaangażowanych w działania na rzecz równości w edukacji.
Źródło finansowania
Raport został opracowany w ramach projektu Fundacji Jaw Dikh
„Assessing the Role of Roma Education Assistants in Poland: Challenges, Needs, and Policy Recommendations”,
finansowanego ze środków programu CERV – Citizens, Equality, Rights and Values Programme Unii Europejskiej, realizowanego w ramach projektu EQUIP prowadzonego przez ERGO Network (European Roma Grassroots Organizations Network).
Finansowane przez Unię Europejską. Wyrażone poglądy i opinie są wyłączną odpowiedzialnością autorów i nie muszą odzwierciedlać stanowiska Unii Europejskiej ani Komisji Europejskiej; ani Unia Europejska, ani organ przyznający dotację nie ponoszą odpowiedzialności za te treści.
Pobierz raport: Asystenci Edukacji Romskiej
Shared Histories, Shared Futures
Fundacja Jaw Dikh jest partnerem międzynarodowego projektu „Shared Histories, Shared Futures”, realizowanego we współpracy z ERIAC (European Roma Institute for Arts and Culture), ARA ART (Czechy), Women for the Future Association (Węgry) oraz Media Voice (Słowacja). Projekt otrzymał wsparcie z International Visegrad Fund.
Inicjatywa odpowiada na wyzwania związane z brakiem włączających praktyk pamięci i marginalizacją głosu Romów w narracjach historycznych Europy Środkowej. Celem projektu jest budowanie wspólnej tożsamości regionalnej poprzez partycypacyjne opowiadanie historii i tworzenie „żywego archiwum” doświadczeń Romów i nie-Romów.
W ramach działań zaplanowano m.in.:
- szkolenia dla młodych Romów i nie-Romów w zakresie etycznego storytellingu,
- zebranie 24 historii mówionych,
- stworzenie ogólnodostępnego archiwum cyfrowego,
- warsztaty online, Youth Lab oraz konferencję podsumowującą.
Projekt realizowany będzie od stycznia do grudnia 2026 roku.
**********************************************************
The Jaw Dikh Foundation is a partner in the international project ‘Shared Histories, Shared Futures’, implemented in cooperation with ERIAC (European Roma Institute for Arts and Culture), ARA ART (Czech Republic), Women for the Future Association (Hungary) and Media Voice (Slovakia). The project received support from the International Visegrad Fund.
The initiative responds to the challenges associated with the lack of inclusive memory practices and the marginalisation of the Roma voice in Central European historical narratives. The aim of the project is to build a common regional identity through participatory storytelling and the creation of a ‘living archive’ of Roma and non-Roma experiences.
The planned activities include:
- training for young Roma and non-Roma in ethical storytelling,
- collecting 24 oral histories,
- creating a publicly accessible digital archive,
- online workshops, a Youth Lab and a summary conference.
The project will run from January to December 2026.
REACT – together for Ukrainian refugees. Wzmocnienie pozycji ukraińskich uchodźców poprzez edukację i wsparcie zdrowia psychicznego
Cele:
Przeszkolenie pracowników organizacji pozarządowych: Wyposażenie 15 pracowników organizacji pozarządowych/pracowników socjalnych z Rumunii, Bułgarii i Polski w innowacyjne strategie wspierania uchodźców w nabywaniu umiejętności językowych i zaspokajaniu ich potrzeb w zakresie zdrowia psychicznego.
Opracowanie innowacyjnych narzędzi: Stworzenie kompleksowego zestawu narzędzi w celu poprawy działań organizacji pozarządowych i skuteczności we wspieraniu uchodźców.
Wspieranie uchodźców: Poprawa umiejętności językowych i dobrostanu psychicznego 45 dorosłych uchodźców z Ukrainy w celu ułatwienia ich integracji społecznej.
Priorytety:
Integracja: Pomoc uchodźcom w płynnej integracji ze społecznościami przyjmującymi, zapewnienie, że czują się mile widziani i wspierani.
Zdrowie psychiczne: Podejmowanie wyzwań związanych ze zdrowiem psychicznym uchodźców, zapewniając im niezbędne wsparcie w przezwyciężaniu traumy i stresu.
Rozwój umiejętności: Poprawa umiejętności komunikacyjnych uchodźców, umożliwiająca im dostęp do lepszych możliwości edukacyjnych i zawodowych.
Grupy docelowe:
Pracownicy socjalni: Zapewnienie nowych narzędzi i strategii skutecznego wsparcia uchodźców, umożliwiających pracownikom socjalnym wywieranie znaczącego pozytywnego wpływu.
Dorośli uchodźcy z Ukrainy: Oferowanie ukierunkowanego szkolenia językowego i wsparcia w zakresie zdrowia psychicznego dla uchodźców w wieku powyżej 30 lat, pomagając im odbudować swoje życie w nowym środowisku.
Organizacje społeczeństwa obywatelskiego: Udostępnianie opracowanego zestawu narzędzi organizacjom społeczeństwa obywatelskiego w całej Europie w celu poprawy jakości i zasięgu inicjatyw pracy socjalnej.
Motywacja:
Projekt ten odpowiada na pilną potrzebę kompleksowego wsparcia dla ukraińskich uchodźców, koncentrując się na ułatwieniu ich integracji i poprawie ich zdrowia psychicznego. Ma również na celu zaradzenie niedoborom siły roboczej i starzeniu się populacji w krajach przyjmujących poprzez wyposażenie uchodźców w umiejętności potrzebne do wniesienia pozytywnego wkładu w ich nowe społeczności.
Aby uzyskać więcej informacji na temat projektu i nadchodzących działań, prosimy o kontakt:
Email: fundacja.jawdikh@gmail.com
**********************************************************
Empowering Ukrainian Refugees through Education and Mental Health Support
We are launching a new EU-funded project to support adult Ukrainian refugees in Bucharest (Romania), Sofia (Bulgaria), and Krakow (Poland). This project aims to enhance the skills of civil society workers and improve the linguistic abilities and mental health of refugees using non-formal educational methods.
Objectives:
Train NGO Workers: Equip 15 NGO/social workers from Romania, Bulgaria, and Poland with innovative strategies to support refugees in acquiring language skills and addressing their mental health needs.
Develop Innovative Tools: Create a comprehensive toolkit to improve NGO activities and effectiveness in supporting refugees.
Support Refugees: Enhance the linguistic skills and mental wellbeing of 45 adult Ukrainian refugees to facilitate their social inclusion.
Priorities:
Integration: Aid refugees in smoothly integrating into host communities, ensuring they feel welcomed and supported.
Mental Health: Address the mental health challenges faced by refugees, providing them with necessary support to overcome trauma and stress.
Skill Development: Improve refugees’ communication skills, enabling them to access better educational and job opportunities.
Target Groups:
Social Workers: Provide new tools and strategies for effective refugee support, empowering social workers to make a significant positive impact.
Ukrainian Adult Refugees: Offer targeted language training and mental health support for refugees aged 30+, helping them rebuild their lives in new environments.
Civil Society Organizations: Share the developed toolkit with civil society organizations across Europe to enhance the quality and reach of social work initiatives.
Motivation:
This project addresses the urgent need for comprehensive support for Ukrainian refugees, focusing on easing their integration and improving their mental health. It also aims to address labor shortages and aging populations in host countries by equipping refugees with the skills needed to contribute positively to their new communities.
REACT TOOLKIT COMPREHENSIVE GUIDE FOR SUPPORTING UKRAINIAN REFUGEES IN ROMANIA, POLAND AND BUŁGARIA
For more information about the project and upcoming activities, please contact:
Email: fundacja.jawdikh@gmail.com
REACT – together for Ukrainian refugees
Kampania społeczna: Przez sztukę do serc i umysłów – kampania społeczna o ukraińskich Romach w Polsce.
Kampania społeczna obejmie skoordynowany zestaw działań łączących instytucje publiczne i wiedzę akademicką, teatr, sztukę, dziennikarstwo i aktywizm. Planujemy szereg działań artystyczno-edukacyjnych, informacyjnych i rzecznicznych, między innymi: serię artykułów prasowych w mediach (polskich, romskich i ukraińskich) i podkasty oddające głos i prezentujące narracje ukraińskich Romów, czytanie poezji ukraińskich Romów, koncert pieśni ukraińskich czy partycypacyjną sztukę teatralną w formie czytania performatywnego o realiach codziennego życia jako migrantów przymusowych. Projekt jest realizowany przez Fundację Jaw Dikh w ramach wsparcia ERGO Network i European Philanthropic Initiative for Migration. Partnerami Kampanii sa Centrum Wielokulturowe w Krakowie, Fundacja Instytut Polska-Ukraina. Dziękujemy za wsparcie medialne Portal UAinKrakow oraz Romano Atmo.